Previous

8 February 2009
  Bachcantatekoor en -orkest
J.S. Bach, cantate 'Nimm, was dein ist, und gehe hin' BWV 144
On Sunday
Starts 16:30
Location Grote Kerk
Liturg Ds. Harm Bousema
Performer(s) Bachcantatekoor en -orkest o.l.v. Toon Hagen, m.m.v. Wineke van Lammeren (sopraan), Astrid Krause (alt) en Eduard Ponten (tenor).
Details
"Wees tevreden met je deel", dat is het centrale motief. De titel is ontleend aan het bijbelse verhaal over de wijnboer, die een groot aantal dagloners in dienst nam. Het loon wordt van tevoren duidelijk afgesproken, en er wordt hard gewerkt. Veel later op de dag ziet hij nog een aantal mannen werkeloos staan, en ook hen huurt hij nog in. Maar aan het eind van de dag betaalt hij aan die laatste arbeiders, die pas te elfder ure erbij gekomen waren, evenveel als aan de mannen die al vanaf 's morgens vroeg hadden lopen ploeteren. Waarop de werkers van het eerste uur verbolgen reageren. De wijngaardenier zegt dan echter: "Nimm was dein ist, und gehe hin" – "neem je rechtmatige deel in ontvangst en ga heen". De moraal van het verhaal: God is rechtvaardig, aanvaard je lot zoals het je wordt toebedeeld.

De cantate opent met een streng opgebouwde vierstemmige fuga (een muziekstuk waarin hetzelfde thema achtereenvolgens op dezelfde manier in alle stemmen steeds weer tot klinken komt), voor koor en orkest, op de tekst van de titel.
Dan volgt een troostrijke aria, gezongen door de alt met orkestbegeleiding.
En meteen daarop aansluitend horen we een bekend koraal: "Was Gott tut, das ist wohlgetan".
Vervolgens pakt de tenor de draad weer op in een recitatief waarin opnieuw tevredenheid beloond wordt en ontevredenheid tot kommer en kwel zal leiden, nogmaals herinnerend aan de tekst van het zojuist gezongen koraal.
Ook in de daarop volgende aria voor de sopraan, begeleid door hobo, cello en orgel, worden we gemaand gelukkig te zijn met de dingen die op onze weg komen. Het centrale en telkens herhaalde woord is hier: "Genügsamkeit".
Deze vrij korte cantate besluit met een ander bekend koraal: "Was mein Gott will, das g'scheh allzeit". Vele malen heeft Bach dit koraal getoonzet, onder meer (later) in de Matthäus Passion. In deze cantate worden vooral de laatste woorden van de laatste zin breed uitgezongen: "Wer Gott vertraut, fest auf ihn baut, den will er nicht verlassen."


[JS : 26-01-2009]